Zorunlu DYS; Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından belirlenen piyasaya sürülecek tek kullanımlık 0,1 L ile 3,01 L arasındaki insani tüketim amaçlı içecekler başta olmak üzere kapsama alınabilecek diğer ürünlerin piyasaya arzında bir depozito bedeli ilave edilmesi, tüketiciler tarafından kullanıldıktan sonra oluşan boş ambalajların fiziksel ve görsel bütünlüğü bozulmadan geri dönüşüme gönderilmek üzere iade alınması ve tüketiciye depozito bedelinin geri ödenmesini sağlayacak bir ekosistemdir.

Zorunlu DYS kapsamındaki depozito uygulamalarına ilişkin tüm süreç Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) platformu (dbys.gov.tr) üzerinden ilerleyecektir. Bildirimler ve veri akışı bu platformda yer alacak Depozito Bilgi Sistemi (DBS) yazılımı üzerinden gerçekleştirilecektir. Sürece ilişkin bilgilendirmeler Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından ayrıca yapılacaktır.

Depozitolu boş ambalajların temiz bir şekilde toplanıp üst kalitede hammadde üretmek amacıyla geri dönüşüme gönderilmesi için gerekli altyapının kurulması, hammadde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanımı sonucunda oluşan tasarruf ve emisyon azaltımı, ambalaj atıklarının düzenli depolama sahalarında bertaraf edilmesi ile oluşan emisyon azaltımı, yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetindeki azalma sayesinde ülke ekonomisine katkı, istihdam olanakları, tüketicilerin/toplumun atıkları at-kurtul davranışlarının önüne geçilmesi, toplumun atık ayırma/toplama sistemlerine doğrudan katılımlarının sağlanması, çevrede atık şişelerden kaynaklanan kirliliğin önüne geçilmesi, Türkiye’nin küresel sürdürülebilir kalkınma eylemine katılımının desteklenmesi gibi faydaları bulunmaktadır.

Usul ve Esasların Ek-1’inde belirtilen tek kullanımlık satış ambalajlarıyla piyasaya sürülen Ek-2’de tanımlı ürünlerin piyasaya sürenleri tarafından DBYS’ye kayıtlarının gerçekleştirilmiş olması gerekmekle birlikte bu ambalajlı ürünlerin tescili ve depozitolu olarak piyasada yer almaları kademeli bir geçişle sağlanacaktır. Usul ve Esasların Ek-1 ve Ek-2’sinde 1., 2. ve 3. sınıf olarak tanımlı ambalajlarla piyasaya arz edilecek 1. sınıf olarak tanımlı ürünlerin piyasaya sürenleri tarafından; 1/1/2023 tarihi itibari ile DBYS üzerinden tescil sürecini başlatarak özel mürekkeple basılmış DYS işaretli ambalajlı ürünlerini 1/8/2023 tarihinden itibaren piyasaya sürmeye başlayabileceklerdir. 1/1/2024 tarihi itibari ile DBYS üzerinden ambalaj onayı gerçekleştirilmemiş DYS işaretsiz ambalajların piyasaya sürülmesi yasak olacaktır. Usul ve Esasların Ek-1’inde yer alan ambalajlarla piyasaya arz edilecek, Ek-2’de 2., 3. ve 4. sınıf olarak tanımlı ürünler için tescil işlemlerine ve depozitolu olarak piyasada yer almalarına ilişkin geçiş tarihleri ise TÜÇA tarafından ayrıca düzenlenmek sureti ile yayımlanarak yürütülecektir. Usul ve Esasların Ek-2’sinde 4. sınıfta “diğer/tanımlanmamış içecekler” ve “diğer/tanımlanmamış sıvı gıdalar” olarak belirtilen ürünler ile bu ürünlerin DBYS’ye kayıtlarına ilişkin süreçler de TÜÇA tarafından ayrıca düzenlenmek sureti ile yayımlanarak yürütülecektir.